Ana Sayfa Kütüphane Genel Asurbanipal (MÖ 668-627)

Asurbanipal (MÖ 668-627)

94
1

Asurbanipal, MÖ 668-627 yıllarında hüküm sürmüş ve dönemin en büyük imparatorluğu olan Asur imparatorluğunun son hükümdarıdır. Adını bilgin, savaşçı, aslan avcısı olarak duyurmayı başarmıştır. Dünyanın en il sistematik kütüphanesini yani Ninova Kütüphanesi diğer adıyla Asurbanipal Kütüphanesi‘ni kuran Kral Asurbanipal, geçmişten günümüze bir çok eserin ulaşmasını sağlamıştır. Asurahiddina’nın MÖ 669 yılında ölmesi sonucu tahta çıktı.

asurbanipal-kimdir
Asurbanipal Kimdir?

1- Asurbanipal Dönemi İsyanları

Asurbanipal tahta çıktığında, Asur İmparatorluğu Kıbrıs adasından İran ve Mısıra kadar uzanmaktaydı. Tahta çıktığında imparatorluğun bazı bölgelerinde isyanlar baş gösterdi. Dönemin en büyük isyanı Mısır firavunu Taharka’nın Nil bölgesinde çıkardığı isyandır. Yeni tahta çıkmış olan kral, bu isyanı başarılı bir askeri harekatla sonuçlandırdı. Nil bölgesinin yönetimini Asur birliklerinin desteklediği yerli yöneticilere vererek bölgedeki huzursuzluğu azaltma çabasındaydı. Lakin bu yerli yöneticilerin firavun Taharka ile gizli antlaşmalar yapması sonucu yöneticileri görevden aldı. Yerli yönetici politikasını değiştirmek istemeyen kral, bölgenin yüksek mevkisini I.Neko’ya vererek antlaşma yaptı. Fakat firavun Taharka’nın soyundan gelen Tanutamon Asur egemenliği istemeyince bölgede yeni isyanlar patlak verdi.

MÖ 664-663’te bölgeye müdahale etmesi sonucu Nil deltasını baskı altına aldı. Bu müdahale sonucu Memphis’i ele geçiren Asur birlikleri Teb şehrini de yağmaladı. Yönetim politikasını yine değiştirmeyen kral, ölen I.Neko yerine bölge yöneticiliğine Psamtik’i getirdi. Bu yönetim politikasının altında yatan neden ise egemen olduğu bölgelerde isyanları engelleyerek başka yerlere rahatça sefer düzenleyebilmesiydi. Milattan önce 654’te Asur garnizonları Mısır’dan atıldı. Böylesi bir kayıp ticaret ilişkilerinin sürmesi nedeniyle Asur kralının konumu sarsmadı.

kral-asurbanipal
Asur Dönemine Ait Bir Stel

2- Şamaş-şum-ukin ile olan ilişkileri

Asur Kralı, kardeşi Şamaş-şum-ukin’i Babil’e yerel yönetici yapıp yetkilerini sınırlandırmıştı. Babildeki Asur garnizonları ve devlet adamları Asur kralına karşı sorumluydu. Kardeşi ile ilişkilerini 16 yıl barış içinde sürdürdüler. Bu 16 yıllık süre zarfında Babil’de yöneticiliğine devam eden Şamaş-şum-ukin kardeşinin devlet politikalarını zayıflık olarak nitelendirdiği için kendi durumunu güçlendirmeye çalıştı. Ayrıca bölgedeki diğer krallıkları (Mısır,Fenike,Elam,Lidya gibi) bir araya getirerek Asur İmparatorluğuna başkaldırmaya yöneltti.

asurbanipal
O Döneme Ait Bir Tablet

3- Şamaş-şum-ukin’in Ölümü

Asur kralı, kardeşinin yöneticiliğini yaptığı Babil’i bu entrikalardan sorumlu tutarak ve Babil’in bağlılığını sınamak için özel bir vergi koydu. Fakat bu vergiyi ödemeyi reddeden Babil’in üzerine askeri birlik yolladı. Babil Vakayinamesinde anlatılana göre “savaş üç yıl sürmüş olup bölgede sürekli çarpışmalar yaşandı”. Yaşanan bu savaş sadece Babille sınırlı kalmayıp diğer bölgeleride sıçradı. Şamaş-şum-ukin MÖ 648’de, Babil’de ateşe verilen sarayının içinde intihar etti. Asur Hükümdarı hem Babil ile olan savaşta hemde diğer bölgelerideki savaşlardan alnının akıyla çıkmayı başarıp zaferini dört tutsak kralın çektiği arabasında katıldığı geçit töreniyle kutladı.

İlginizi Çekebilir  Ninova Kütüphanesi – Asurbanipal’ın Kütüphanesi

4- Ölümünden Sonra Asurlular

 Asurbanipal’ın ölümünden sonra Asur İmparatorluğu çöküşe geçti. Çöküşe kadar olan 20 yıllık süreçte imparatorluk kaynaklarının yetersiz kalması çöküşteki en büyük süreçti. Ayrıca imparatorluğa gelen kralların güçlü bir otorite sahibi olmaması ve dış baskıların fazla ve sürekli olması çöküşü hızlandırdı.

Yardımcı Kaynak; Vikipedi,  British Museum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz